Kitap Hakkında Birkaç Söz
Noktalamanın Önemi
Noktalamaya İlişkin Uyarı
NOKTALAMA
SÖZÜN KIRMIZI IŞIĞI
1. NOKTA
Nokta Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 1: MİKROP
2. VİRGÜL
Virgül Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 2: Tilki ile
Oduncu
3. NOKTALI VİRGÜL
Noktalı Virgül Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 3: At, Eşek,
Öküz, Bir de İnsan
4. İKİ NOKTA
İki Nokta Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 4: Çilli Horoz
5. ÜÇ NOKTA
Üç Nokta Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 5: Garip Kız
6. SIRA NOKTALAR
Sıra Noktalar Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 6: Kaplumbağa ile
İki Kaz
7. SORU İŞARETİ
Soru İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 7: İki Yanaşma
8. ÜNLEM İŞARETİ
Ünlem İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 8: Deli Dumrul
9. KISA ÇİZGİ
Kısa Çizgi Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 9: Mavi Çakal
10. UZUN ÇİZGİ
Uzun Çizgi Nerelerde Kullanılır?
Noktalı Uzun Çizgi
Okuma Parçası- 10:
Güvercin,Tilki ve Leylek
11. EĞİK ÇİZGİ
Eğik Çizgi Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 11: Düş Gerçeğe
Dönüştü
12.TIRNAK
Tırnak İşaretleri Nerelerde
Kullanılır?
A) Çift
Tırnak
B) Tek
Tırnak
C)
Denden 100
Okuma Parçası- 12: Gerçeğin
Masalı
13. YAY AYRAÇ/PARANTEZ
Yay Ayraç Nerelerde Kullanılır?
Köşeli Ayraç
Okuma Parçası- 13: Sünnet
Düğününde
14. ÇENGEL
Çengel Nerelerde Kullanılır?
Okuma Parçası- 14: Tatlı Dil
Okuma Parçası- 15: Bican’ın
Günlüğünden
Okuma Parçası- 16: Gece Yolcusu
ve Arkasındakiler
15. DİPNOT
Dipnot İşaretleri
Okuma Parçası- 17: Belleksiz
Toplum
Okuma Parçası- 18: Ölüm Geldi
Kuzuya
16. ÜÇ YILDIZ
Üç Yıldız Nerede
Kullanılır?
Okuma Parçası- 19: Beni En Çok
Üzen Olay
17. KESME
Kesme İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 20: Bir Gün
Yanılmışım
18. DÜZELTME
Düzeltme İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 21: Yağmur Konuğu
19. ULAMA
Ulama Niçin Yapılır?
Okuma Parçası- 22: Vatan
Okuma Parçası- 23: Çılgın
Geliyor’dan
DEĞİŞİK ALANLARDA KULLANILAN
İŞARETLER
20.1.1. ARTI
Artı İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 24: Kuyudaki
Asker
20.1.2. EKSİ
Eksi İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 25: Faydalı Yeni
Bir Bitki: Çay
20.2.1. BÜYÜKTÜR
Büyüktür İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 26: Minare
Doğruldu
20.2.2. KÜÇÜKTÜR
Küçüktür İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 27: Boya
Kalemleri
20.3. BÖLÜ
Bölü İşareti Nerede
Kullanılır?
Okuma Parçası- 28: Kurtla Çakal
20.4. EŞİT
Eşit İşareti Nerede Kullanılır?
Okuma Parçası- 29: Avcı İle
Aslan
20. 5. DERECE
Derece İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 30: At ile Eşek
20. 6. ÇARPI
Çarpı İşareti Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 31: Tuz
Eritiyoruz
20.7. YÜZDE
Yüzde İşareti Nerede Kullanılır?
Okuma Parçası 32: Fıçının İcadı
20.8. HAYDİ İLERİ
İleri İşaretleri Nerelerde
Kullanılır?
Okuma Parçası- 33: Üç Ayının
Hikâyesi
YANIT ANAHTARLARI
KAYNAKÇA
Kimi yetkin yazarlarda bile
noktalama yanlışlarıyla karşılaşıyor, anlamı sökmekte zorlanıyoruz, zaman
zaman. Böylesi eksiklikten kurtulmak için, önce noktalama kural ve
bilgilerini öğrenmeliyiz elbet. Ancak noktalama, salt kural ve bilgi işi
değildir. Kural ve bilgisiyle birlikte beceri ve alışkanlığının
kazanılması gerekir. Noktalamada yetkinleşmek için doğru, iyi ve güzel
örnekleri bol bol okumalı, böylece bilgi ve becerimizi sınamalıyız. Bunun
kaynağı, duyuş ve düşünüşü en ince ayrıntılarıyla bize eksiksiz ileten
yazı ve kitaplardır.
Noktalamayı kolay kavratmak
için hazırlanan bu kitap:
* Noktalama işaretlerinin her
biri için yazılmış 30 şiiri,
* Her işaretin nerede
kullanılacağına ilişkin bilgi ve örnekleri,
* Çocuk edebiyatından
seçilmiş 33 metni (her konu için en az bir metin),
* Konuları sıkıcılıktan
kurtarmak ve görsel acıdan somutlaştırmak için özel olarak çizilmiş
resimleri (31) içeriyor.
Amacı:
* Şiirlerle noktalamayı hem
tanıtmak, hem de ona şiirsel yaklaşımı sağlamak, kuru noktalama bilgisini,
şiir tadı içinde okuruna ulaştırmak,
* İşaretin nerelerde
kullanıldığını göstererek, bilgisini vermek,
* Metinlerin noktalaması
okura bırakıldığı için, noktalamayı tekrar tekrar yaptırarak
noktalama beceri ve alışkanlığını pekiştirmek,
* Öte yandan okunan metinler
yoluyla, okuma alışkanlığını ve yazınsal metinlerden tat alma zevkini
kazandırmaktır.
* Kitaba aktarılan
metinlerin, okurun düş dünyasını genişleteceği, düşünüşünü
zenginleştirip beynini besleyeceği, yüreğini incelteceği de
unutulmamalıdır.
Çalışmam, konusunun ilk
örneğidir, sanıyorum. Öyle büyük savlarda da değildir, ama 24’ü anadili
öğretmenliğinde, 8’i (MEB) Türkçe müfettişliğinde ve 50’si yazarlıkta
geçmiş yılların gözlem, deneyimlerine dayalıdır. Geliştirilmesi
gereken yönleri olabilir. Okuyan ve inceleyenlerin eleştirilerinden
alacağım katkıya, şimdiden teşekkür ederim. -
Osman
BOLULU
